Mevlevi Ayini
Mutrıp Heyeti ve Ney
Neyin başrolde olduğu "Mutrıp" adı verilen müzik toplulukları, semazenlere eşlik eder. Neyin sesi, insanın ilahi kaynağa (kamışlığa) duyduğu özlemi temsil eder ve törenin mistik atmosferini yaratır.
Mesnevi ve Felsefi Temel
Mevlana Celaleddin Rumi'nin Mesnevi'si "Dinle neyden..." diye başlar. Bu, nefesli bir çalgıya atfedilen en yüksek manevi mertebelerden biridir.
Trans ve İçsel Yolculuk
Ayin sırasındaki uzun ney taksimleri, hem semazenleri trans haline hazırlar hem de dinleyenlere derin bir içsel yolculuk yaşatır. Neyzen, sadece bir çalgıcı değil, nefesiyle ruhu üfleyen bir aracı olarak görülür.